მედიის შესახებ

1. მედია ხელს უწყობს ”კარგი” პოლიტიკური მმართველობის ჩამოყალიბებას.
პლურალისტური შეხედულებით მომხმარებელი არ არის ინფორმაციის პასიური მიმღები.პლურალისტები უარყოფენ იმასაც,რომ ძალაუფლება კონცენტრირებულია ძლიერი უმცირესობის ხელში.მასმედიაში აისახება მრავალფეროვანი შეხედულებები.ერთი და იგივე მოვლენები სხვადასხვანაირად არის გაშუქებული სხვადასხვა გამოცემებში.მართალია,ზოგჯერ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებს არ ახასიათებთ ობიექტურობა,მაგრამ, საბოლოო ჯამში, აუდიტორიას შესწევს არაობიექტურის დანახვის უნარი.პლურალისტური თეორიით მასმედია თავისი არსით ემსახურება ლიბერალურ-დემოკრატიული წყობილების ინტერესებს,ანუ უზრუნველყოფს კონკურენციაზე დამყარებულ ჯანსაღ ურთიერთობებს,რაც ”კარგი” პოლიტიკური მმართველობის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელია.( 1).
მანუელ კასტელსი მიიჩნევს,რომ ახალი ტიპის მასმედიის განვითარებას დადებითი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.მართალია, სერიოზული მასმედია ხშირად ექცევა კერძო გავლენების ქვეშ,მაგრამ ალტერნატიული საშუალებები ზემოქმედებენ მასზე ,უარყოფენ ან ქმნიან გარკვეულ ინფორმაციას.დემოკრატიის კრიზისის პერიოდში პრობლემა უნდა გადაწყდეს კომუნიკაციის სივრცეში.ანუ კასტელსის მიხედვით მედია არის ერთადერთი საშუალება ”კარგი” პოლიტიკური მმართველობის ჩამოსაყალიბებლად.(2)
2.მედია არ უწყობს ხელს ”კარგი” პოლიტიკური მმართველობის ჩამოყალიბებას.
მარქსისტები მიიჩნევენ,რომ მასმედია ემსახურება ცალკეული პირების ან ფენების ინტერესებს.ჰეგემონისტების მიხედვით,დომინანტური იდეები განსაზღვრავენ მედიის ხასიათს.ხოლო ინსტრუმენტალისტებს სჯერათ,რომ მასმედიის საქმიანობაში გადამწყვეტ როლს ასრულებენ წარმოების საშუალებების მფლობელები.(3)
რობერტ პატნემის აზრით,მასმედია ხელს უშლის საზოგადოებრივი კაპიტალის ჩამოყალიბებას. ტელევიზიამ ადამიანები გახადა უფრო ჩაკეტილები.თავისუფალი დროის დიდ ნაწილს ისინი ტელევიზორთან ატარებენ.საზოგადოებრივი აქტივობის შემცირება დემოკრატიისთვის საკვანძო პრობლემაა.(4)
მიხაელ ჰერმანის მოსაზრება ეფუძნება თანამედროვე სამყაროში ხელისუფლების ლეგიტიმაციის პრობლემას.ანალიტიკური პოლიტიკური ინფორმაცია დაჩრდილა გასართობმა გადაცემებმა,ნეგატივიზმმა,პერსონალიზაციამ,ყველაფერი ეს უარყოფითად მოქმედებს პოლიტიკური პროცესების სწორედ წარმმართვასა და დემოკრატიის განვითარებაზე.ხელისუფლება ცდილობს მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით საზოგადოებაზე გავლენის მოხდენას,მაგრამ ეს მხოლოდ მოკლევადიანი შედეგის მომცემი შეიძლება იყოს. (5).
3.პლურალიზმი,ინსტრუმენტალიზაცია და სტრუქტურული შეზღუდვები ქართულ მედიაში.
თანამედროვე ქართულ მედიას ყველაზე ხშირად ადანაშაულებენ პოლიტიკური დაკვეთების შესრულებაში.ინტრუმენტალიზმი შეიძლება გულისხმობდეს როგორც კერძო მფლობელების, ასევე პოლიტიკური პარტიების გავლენებს მასმედიაზე.როგორ შეიძლება გავლენის მოხდენა?შალვა რამიშვილთან დაკავშირებულ ცნობილ სკანდალს თუ გავიხსენებთ, მაშინ მასმედიის საშუალებების ”დამორჩილების” საუკეთესო საშუალება ფულია.მედია ზოგიერთ შემთხვევაში არანაირ იდეებსა და გამოკვეთილ პოლიტიკურ შეხედულებებს არ ემსახურება. მისი მიზანი ინფორმაციით ვაჭრობაა,ანუ საბაზრო ეკონომიკის პრინციპები კლასიკურ პლურალისტურ თეორიებს გამანადგურებელ დარტყმას აყენებს. უფრო კონცენტრირებული და გავლენიანი მედიის საშუალებებზე საუბრისას განსხვავებულ სიტუაციას ვაწყდებით.”ვარდების რევოლუციის ” შემდეგ რუსთავი2-მა დაიმკვიდრა სახელისუფლო ტელევიზიის იმიჯი,”იმედმა” კი _ოპოზიციური აზრის დამცველის.ეს ორი წამყვანი ტელევიზია აშკარად გამოკვეთილი ინტერესების დამცველია,რასაც ვერ ვიტყვით პრესის საშუალებებსა და პატარა ტელეკომპანიებზე,რომლებიც უფრო მოსალოდნელია,რომ ფინანსური დაინტერესების შემთხვევაში იდეოლოგიზირებულ ბრძოლაზე უარს იტყვიან(ეს აჩვენა კიდეც შალვა რამიშვილის მაგალითმა).
სტრუქტურალისტური კუთხით განხილვისას,დასავლეთისგან მკვეთრად განსხვავებულ სურათს ვაწყდებით.ამერიკასა და ევროპის განვითარებულ ქვეყნებში ჟურნალისტები განათლებული და სპეციალური უნარებით შეიარაღებული ადამიანები არიან.მათთვის ლიბერალური ღირებულებები პრიორიტეტს წარმოადგენს.საქართველოში რიგით ჟურნალისტსა და საშუალო სტატისტიკურ მოქალაქეს შორის ინტელექტუალური განსხვავება გაცილებით მცირეა.შესაძლოა ეს გამოიწვევს კიდეც იმას,რომ სოციალურ სიუჟეტებსა და სახალხო შეხედულებებს ზოგიერთ ტელევიზიაში მეტი ადგილი დაეთმობა.რუსთავი2-მა რევოლუციის შემდეგ მკაფიოდ დააფიქსირა თავისი პოზიცია_გარკვეულ მოვლენებზე თვალის დახუჭვა და ხელისუფლების არაპოპულარული ნაბიჯების პოპულარიზაციის ან გადაფარვის მცდელობა.მათ ეს ახსნეს ქართული საზოგადოების მოუმწიფებლობითა და ლიბერალური შეხედულებებისადმი უნდობლით.ფაქტობრივად, მათ აღიარეს,რომ საზოგადოებრივ აზრს მხოლოდ ერთი მიმართულებით ასახავდნენ.
ქართულ მედია სივრცეში პლურალისტური შეხედულებებისთვის გაცილებით ნაკლები ადგილი რჩება,თუმცა ბევრი მიიჩნევს,რომ მსხვილ ტელევიზიებს შორის იდეოლოგიურ-პოლიტიკური დაპირისპირება დადებითად აისახება განვითარების ზოგად ტენდენციებში.პრესის მიუკერძოებლობის საკითხი კი მისი მცირე მასშტაბურობისა და ეკონომიკური მოგების მიღების დიდი სურვილის გამო ჯერ კიდევ საეჭვოა.
(1) M.&E. Jones. Mass Media. Macmillan, 1999, pp. 36-59
(2) . Манюель Кастельс. Новые индивидуальные масмедия. Le Monde diplomatique, 2006, 5pp
(3) M.&E. Jones. Mass Media. Macmillan, 1999, pp. 36-59
(4) Robert D. Putnam, Bowling alone: America’s Declining Social Capital, Journal of Democracy 6:1, Jan 1995, 65-78
(5) Михаэль К. Херманн. Политическая коммуникация: воздействие средств массовой информации на общество в современных государствах

3 Responses to მედიის შესახებ

  1. Giorgi says:

    amasac mid-termistvis gamoviyeneb😛

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: